خلاصه امام صادق ( ع ) در ذيحجهء سال 114 ه . ق عهده‌دار منصب امامت شد . برترى آن حضرت در علم و دانش بر تمامى مردم زمان خود و وراثت وى از پيامبر ( ص ) و وجود سلاح مخصوص رسول خدا ( ص ) نزد آن گرامى و همچنين تصريح رسول خدا بر امامت وى پس از پدر بزرگوارش امام باقر ( ع ) ، از جمله دلائل اثبات امامت آن بزرگوار مىباشد . علاوه بر دليلهاى ياد شده ، پيشواى پنجم بارها بر وصايت و جانشينى او از خود ، تصريح و بر آن تأكيد كرده است . دوران امامت پيشواى ششم از نظر سياسى - اجتماعى با فراز و نشيبها و تحولات سياسى مهمى روبه رو بود كه در هم پيچيده شدن طومار حكومت امويان و روى كار آمدن عباسيان از مهمترين آنها بشمار مىرود . دستگاه خلافت اسلامى در اين دوران به دليل در پيش گرفتن سياستهاى ضد اسلامى و ضدّ مردمى و نيز بى كفايتى و قدرت طلبى حاكمان آن ، دچار بى ثباتى ، ضعف و از هم پاشيدگى شده ، شورشها وقيامهاى مردمى را در پى داشت . بعضى از شورشها و حركتهايى كه عليه حكمرانان اموى در اين دوره از تاريخ اسلام روى داد عبارت است از : شورش حارث بن سريج ، قيام مردم آفريقا ، قيام زيد بن على و فرزندش يحيى ، نهضت عبداللَّه بن معاويه و حركت سازمان يافته عباسيان . در حكومت عباسيان نيز ، شورشها و قيامهاى مردمى از علويان و غير علويان ادامه داشت كه از آن جمله مىتوان از شورش مردم جزيره ، شورش مردم موصل ، قيام محمد بن عبداللَّه بن حسن و برادرش ابراهيم نام برد .